Stefania Veljković

Umetnost kroz kosu, prvi deo

FENOMEN KOSE – Stefania Veljković

Kosa je oduvek igrala veoma važnu društvenu ulogu. Ona je pokazatelj statusa i odražava šta smo mi ili šta želimo da budemo. Dlake na licu su sekundarne seksualne karakteristike i čine veoma vidljivu razliku između muškog i ženskog tela. Stare civilizacije su verovale da čovekova duša živi u kosi i da su u njoj smeštene sve naše misli. Kosa je imala magično značenje. Organizovani su religiozni rituali prilikom kojih je kosa prinošena kao žrtva bogovima. Skidanje skalpova u praksi američkih Indijanaca je u direktnoj vezi sa ritualima posvećenim plodnosti. U srednjem veku kosa je smatrana delom duše, pa su ,,vešticama“ odsecali kosu da bi im uskratili njihove magične moći i pročistili ih. Za kosu se veruje da sadrži vibracije iz celog tela i da lako odaje psihičko stanje osobe. Smrt je deo svakodnevnice a kosa predstavlja onog čija je i ako on nije tu. Kosa je tu koncipirana skoro kao magična stvar, koja prevazilazi i suprotstavlja granice ljudskog tela i uma koji su ograničeni. Takođe i opomena „Memento mori“.

Skica (tapiserija-ljudska kosa) - Stefania Veljković

SKICA – tapiserija-ljudska kosa, 24×26 cm, 2013. god.

(Skica-crtež, nacrt, model, osnova za buduće umetničko delo)

Autoportret kao stalni motiv i model koji je konstantno isti doveli su me do tačke rešenja ali i otvaranja novih pitanja. Ženski portret sa kosom, kao simbolom ženstvenosti, nežna energija koja postaje oružje. Kosa je preuzela ulogu autoportreta i postala samostalni identitet.

Crtež kao polazište, kao krajnji cilj ili kao opšta dimenzija postojanja i toka misli je veština koja me najviše fascinira. Liniju kao osnovni likovni element uzdižem do najopštijeg, zarad čiste likovnosti. Crteži kose su postali gotovo apstraktni, jer više nije važno kako će crtež na kraju izgledati već sam proces nastajanja, kao ispitivanje lične istrajnosti i fenomena linije sa svim njegovim materijalnim i duhovnim mogućnostima i nemogućnostima.

Uvođenje ljudske kose u prostor kreiranja likovnih radova donosi treću dimenziju. Objekti koji nastaju, nisu više samo prostorni crteži, već predstavljaju neku vrstu živih tela. Kosa korišćena za nastanak tih radova iz profanog prelazi u sakralni svet nastanka umetničkih dela. Na taj način, fetišizacijom ženske kose pokušavam da izanaliziram položaj žena u umetnosti i u društvu.

Verižnjača (tapiserija-ljudska kosa) - Stefania Veljković

VERIŽNJAČA – tapiserija-ljudska kosa, 68x48x16 cm, 2014. god.

Verižnjača – tip oklopa koji se sastoji od metalnih prstenova vezanih jedan za drugi tako da nalikuju na mrežu. Pružala je zaštitu protiv sečenja, odnosno mača, sekire i strela. Nosi se samostalno ili ispod oklopa. Kad strela probije pun oklop, verižnjača je poslednja linija odbrane.

Formiranje Verižnjače od ženske kose predstavlja projekat koji se bavi prikazom ženske emocionalnosti i položaja žene u društvu. Simbolizam ženske kose koketira sa formalnom namenom predmeta koji se koristi za zaštitu prilikom napada. Osvrt na položaj žena koji se menjao kroz istoriju i pogled na savremenu sliku u društvu dovode do razmišljanja koje se kreće od opšteg do pojedinačnih pitanja ženske emocionalnosti i konkretnog muško-ženskog odnosa. Da li se zaista vodi večiti rat polova? Kako ostati nepovređen? Jedino svest o sopstvenoj prirodi možda nudi najbolju „strategiju“.

Stefania D. Veljković, rođena je 26.09.1986. god. u Paraćinu. Na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu diplomirala je 2011. godine na Master studijama slikarstva u klasi prof. Anđelke Bojović. Studije prvog stepena – Osnovne akademske studije završila je, takođe, na FLU u Beogradu 2009. godine, a školu za umetničke zanate u Šapcu, smer stilskog krojača, 2005. godine.

Stefania je do sada imala devet samostalnih izložbi u Šapcu, Paraćinu, Beogradu, Potočcu (kod Paraćina), Kraljevu i Despotovcu, od kojih dve ovogodišnje – u martu i aprilu izložba „Kosa“ u Centru za kulturu i obrazovanje „Božidarac 1947“ u Beogradu i u maju izložba radova u Centar za kulturu „Sveti Stefan, despot srpski“ u Despotovcu. Učestvovala je na preko 20 grupnih izložbi.

Dobitnik je nagrada: prve nagrade u kategoriji vizuelnih umetnosti na konkursu „Planeta Art“ udruženja „Šta hoćeš?“ 2014. godine i nagrade za peto mesto likovnog konkursa „Na putu svetlosti“ koji je organizovala Elektro-distribucija Kraljevo i Službeni glasnik Beograd 2004. godine.

Učesnik je Prve međunarodne studentske likovne kolonije „Prepoznavanje“ u Sićevu 2011. godine i radionice zidnog slikanja „Mural grada“, u okviru Letnje umetničke škole Univerziteta umetnosti iz Beograda „Rudnik skrivenog blaga“, na području opštine Despotovac 2010. godine.