Jubilej u Domu omladine Beograda

Obeležavanje 120 godina od prve filmske projekcije u Beogradu

Film „Puškaš, Hungary“

U kafani „Zlatni krst“ na Terazijama 6. juna 1896. održana je prva filmska projekcija u Beogradu i tom prilikom je prikazan izbor dokumentarnih filmova braće Limijer koji su tokom godina beležili uzbudljivu svakodnevicu običnih ljudi, poznatih ličnosti, plemstva i vladara širom sveta.

Tačno 120 godina kasnije, pred večerašnju projekciju dokumentarnog filma o legendi mađarskog fudbala „Puškaš, Hungary“, u bioskopu Doma omladine Beograda, u saradnji sa Jugoslovenskom kinotekom, biće prikazan izbor filmova braće Limijer koji su naši sugrađani mogli da vide prvi put te davne junske noći.

U tih 120 godina, koje odvajaju ove dve filmske projekcije, mnogo toga se promenilo u načinu pravljenja i gledanja filmova. Unapredio se filmski jezik, filmska tehnika, a i filmska publika postala je probirljivija, ali jedna stvar, međutim, ostala je ista: kolektivno uzbuđenje kada u mraku bioskopske sale zajedno s drugim, nepoznatim, ljudima pored nas uronimo u hipnotišući svet pokretnih slika.

To katarzično uzbuđenje slavimo danas i u bioskopu Doma omladine Beograda, koji u saradnji s Mađarskim kulturnim institutom „Collegium Hungaricum“ organizuje od 20 časova besplatnu projekciju dokumentarnog filma o legendi mađarskog fudbala Ferencu Puškašu.

Detinjstvo je proveo u budimpeštanskim siromašnim četvrtima, a završio je karijeru kao međunarodna superzvezda. Ne obazirući se na burno vreme politike, rata i konvencija društva, život je posvetio jedinoj stvari koju je zaista voleo i znao da radi najbolje – igranju fudbala. „Puškaš, Hungary“ je film o toj zagonetnoj figuri, kapitenu legendarnog tima mađarske reprezentacije pedesetih godina prošlog veka, koji je prevazišao siromaštvo, Drugi svetski rat i mađarsku revoluciju 1956. da bi se posle fizičkog i psihičkog sloma vratio na vrh sveta, još jednom, u tridesetim godinama života i postao svetski priznati špic Real Madrida.

Film je režirao Tamas Almasi, a na projekciji posetioci će moći da po specijalnim cenama kupe roman „Ništa od umetnosti“ Petera Esterhazija, živog klasika mađarske i evropske književnosti, posvećen velikom Puškašu.

Ovaj roman je jedna od najvažnijih knjiga Petera Esterhazija, a njegovo srpsko izdanje objavljeno je pre nekoliko meseci u „Arhipelagu“. Roman „Ništa od umetnosti“ je neobična i uzbudljiva knjiga o majci i o fudbalu, o Puškašu i o Božiku, o Ciboru i o Hidegkutiju. Glavni junak romana je dečak koji odrasta pored majke koja je zaluđena fudbalom i čiji je život trajno obeležila slava velike mađarske fudbalske generacije i prijateljstvo s njenim najvećim zvezdama.

(Tanjug / B92, 6. jun 2016.)